Cánh chim và bầu trời

Cánh chim và bầu trời 

  
Anh-Một cánh đại bàng 
Em -Bầu trời xanh thẳm 
Anh -Cánh buồm vượt sóng 
Em -Mênh mông trùng khơi 
  
Bầu trời của ta ơi 
Đừng nhỏ lại thành chiếc lồng chật hẹp 
Nhốt một cánh chim khao khát tự do 
  
Biển khơi của ta ơi 
Đừng nhỏ lại thành chiếc hồ lặng sóng 
Giam một cánh buồm mong sóng gió biển khơi 
  
Hãy mở ra bầu trời 
Để cánh đại bàng 
Vượt lên gió bão 
  
Hãy mở ra đại dương 
Cho cánh buồm no gió 
Đè lên đầu sóng dữ 
Vươn mình đến những bến bờ xa 
  
Không có bầu trời 
Cánh đại bàng rũ trên bờ đá 
  
Không có đại dương 
Cánh buồm cô đơn 
Rũ trên những cột buồm 
  
Không! 
Cánh đại bàng không thể thiếu bầu trời 
Những cánh buồm không thể thiếu biển khơi 
Anh không thể thiếu em 
Nếu thiếu em, tất cả đều vô nghĩa 
  
Nhưng em hãy là bầu trời 
Để cánh chim anh bay lên dũng mãnh 
Nhưng em hãy là biển khơi 
Để cánh buồm anh đạp sóng 
Để hai ta kiêu hãnh sống trên đời 
  
nguyễn thế duyên 

Bản sonat "Nụ hôn và nững bông hồng"

Bản so nat " Nụ hôn và những bông hồng ”
Nguyễn Thế Duyên

Quote:
Tôi viết truyện ngắn này là vì một người nhưng rất tiếc tôi lại không thể đề tặng nó cho người ấy vì kết thúc đau thương của câu chuyện. Tôi có thể viết khác đi cho câu chuyện đỡ đau thương hơn nhưng rất tiếc tính lôgíc của cuộc đời và của câu chuyện đã không cho phép tôi làm điều đó. Đấy âu cũng là nỗi đau của người cầm bút. Không biết có ai đó hiểu cho nỗi đau này của tôi không?

Đột nhiên, tôi cong cả mười đầu ngón tay lại, quật mạnh tay xuống phím đàn buông ra một hợp âm chói tai để kết thúc bản nhạc. Với đôi tai rất thính của mình, tôi nghe thấy một tiếng " Ôi!” rất khẽ, thoảng thốt từ ngoài vườn lọt qua khung cửa sổ lúc nào cũng đóng kín vào trong nhà. Mẹ ngạc nhiên nhìn tôi.
- Sao hôm nay con lại kết thúc bản nhạc như vậy? Con hãy tưởng tượng ra một buổi hoàng hôn, trời đã tím sẫm, mọi thứ cứ nhòe đàn đi theo thời gian rồi mất hẳn vào đêm. Một cảnh thanh bình, yên tĩnh như muốn níu kéo ta lại…
Tôi đứng dậy, quay người lại. Chắc trong mắt tôi có điều gì lạ lắm nên đang diễn tả cho tôi cái nhạc cảnh mà tôi cần truyền đạt thì mẹ tôi bỗng dừng lại.
- Mẹ! Tôi khẽ kêu lên .

- Con còn sống được bao nhiêu lâu nữa để có thể theo được những quy luật khắt khe của âm nhạc, của cuộc đời hả mẹ? Con hiểu ý mẹ muốn. Con cũng hiểu Traicốpski muốn bản nhạc được kết thúc bằng những âm thanh cứ chìm dần, chìm dần rồi dứt hẳn trong cái day dứt của người nghe. Nhưng con không muốn thế.
Đột nhiên tôi nắm tay lại đấm mạnh xuống bàn phím. Một âm thanh chát chúa vang lên lay động cả cái rèm cửa sổ và tôi thoáng thấy một bóng người.
- Con muốn âm thanh cuối cùng của bản nhạc đời con là một âm hưởng vút lên để thách thức với số phận. Mẹ! Từ nay con sẽ không tập đàn nữa.
Tôi nói với một giọng kiên quyết. Mẹ tôi đau đớn nhìn tôi.
- Thế con định làm gì ? Mẹ hỏi giọng đầy lo lắng.
- Con làm gì mẹ cũng ủng hộ.

- Con định viết nhạc mẹ ạ. Tôi nói to, cố tình để cho bóng trắng ngoài cửa sổ nghe thấy.
- Cuộc đời con còn ngắn lắm. Con muốn rằng nếu không thể để lại được cho cuộc đời này cái gì thì ít nhất con cũng có thể để lại được cho người con yêu một bản nhạc của riêng mình.
Tôi lại nghe thấy một tiếng động nữa bên ngoài cửa sổ. Mẹ nhìn tôi sửng sốt :
- Con có người yêu rồi sao ?
- Vâng !
Tôi trả lời một cách dứt khoát và khẳng định.
- Ôi ! Mẹ tôi ôm ngực thốt lên.
- Thế thì tốt quá. Cô ta là người như thế nào? Tên là gì ?

- Con không biết mẹ ạ.
Mẹ tôi sửng sốt nhìn tôi. Tôi ẩn mẹ ra cửa.
- Thôi mẹ về phòng mẹ đi. Con muốn ở lại một mình.
Mẹ đi rồi, tôi ngồi xuống bên cây đàn dương cầm của mình, lấy ra tờ giấy viết nhạc đặt lên mặt đàn. Tôi nhìn ra cửa sổ, bên ngoài im lặng không một tiếng động. Có tiếng gió thì thào, tiếng lá cây xào xạc. Tôi cố lắng tai nghe và thầm mong có một tiếng động nhẹ ngay sau khung cửa sổ phòng tôi nhưng không thấy. Tôi đứng dậy đi ra mở rộng cánh cửa kính cho âm thanh của đêm tràn vào phòng và tôi lại nhìn thấy một bông hoa hồng trắng nằm ở đấy từ bao giờ đang im lặng nhả hương. Lòng tràn đầy cảm xúc, tôi cầm bông hoa hồng lên đi lại cây đàn và những âm thanh đầu tiên của bản nhạc vang lên khe khẽ, chậm rãi trong tôi.

Hai giờ sáng, ngực tôi bắt đầu nhói buốt. Tôi biết là không thể viết tiếp được nữa. Tôi vội vàng lấy một viên thuốc đặt ở dưới lưỡi và lấy một mảnh giấy trắng viết vội mấy dòng :
Em !
Anh không biết em là ai. Anh không biết em tên là gì nhưng anh biết em là một cô gái. Cám ơn em vì những bông hồng đêm đêm em đã đặt ở cửa sổ phòng anh. Chắc đêm qua em đã nghe thấy hết những gì mà anh đã nói với mẹ. Đây là chương một của bản nhạc anh định viết tặng riêng em. Nó có tên là hoa hồng. Không biết ngày mai anh có thể viết tiếp chương hai được hay không, Nếu anh còn sống thì đêm mai em hãy đặt lại bản nhạc này vào chỗ cũ cho anh, anh sẽ viết tiếp.
Anh.


Viết xong, tôi cuộn bản nhạc đang viết dở và bức thư lại, buộc bằng một sợi chỉ ngũ sắc tháo từ chiếc bùa bình an mà mẹ đã đi tận một chùa nổi tiếng ở Ninh Bình cầu xin cho tôi. Tôi đặt bản nhạc vào sau cửa và đóng cửa sổ lại.

Sáng hôm sau, mẹ tôi vào phòng bà im lặng nhặt những tờ nháp của bản nhạc mà đêm qua tôi vo lại vứt bừa bãi trong phòng. Bà ngồi xuống giường vuốt tóc tôi rồi nhẹ nhàng nói :
- Con có thể đàn cho mẹ nghe phần con viết đêm qua được không ?
Tôi vội vàng nhỏm ngay dậy đi ra chỗ cây đàn. Mẹ tôi là giáo viên dương cầm của nhạc viện, một nghệ sỹ ưu tú nên tôi rất muốn bà nghe bản nhạc để góp ý cho mình. Tôi ngồi xuống mở nắp dương cầm. Những tình cảm đêm qua lại ùa về xâm chiếm tâm hồn tôi. Tiếng đàn vang lên dìu dặt. Khi hợp âm cuối cùng của chương một kết thúc, tôi quay sang nhìn mẹ hỏi bà giọng đầy lo lắng :
- Mẹ thấy thế nào hả mẹ ?
Mẹ tôi lấy tay lau vội giọt nước mắt đang ứa ra. Ánh mắt bà lộ vẻ vừa ngạc nhiên vừa xúc động.
- Hay lắm con ạ. Nhưng sao con lại đi ngược hẳn lại với những quy tắc thông thường của âm nhạc thế? Ngay chương một mẹ đã thấy có một cái gì đó đang từ hư vô dâng dần lên tràn đầy trong âm nhạc của con.
Tôi cười :
- Đáng lẽ phải ngược lại phải không mẹ. Từ cuộc đời chìm dần vào hư vô. Mẹ định nói thế đúng không? Nhưng cuộc đời con cũng ngược với các nhạc sỹ khác mà mẹ.
Mẹ tôi trầm tư gật đầu :
- Ừ! Có lẽ cũng đúng thế thật. Thôi con cứ viết tiếp đi.
Đến tối, tôi ra mở cửa sổ. Bản nhạc của tôi nằm ở đấy với một bông hồng trắng và một bức thư vẻn vẹn có một dòng :
"Bản nhạc hay lắm anh ạ. Em đợi chương hai của anh.”
Tôi cầm bản nhạc quay lại chỗ cây đàn. Một tình cảm mãnh liệt xô đẩy tâm hồn tôi. Có lúc nó dịu dàng vuốt ve những thương tổn trong cơ thể tôi, nó nâng tôi bay bổng đến một chân trời xa lạ. Có lúc nó lại gào thét như muốn đập phá đi tất cả, Những lúc ấy âm thanh của cây đàn dưới tay tôi rung lên trong một khao khát đến vô bờ. Một khát khao được sống. Tôi đàn mà hai má tôi đẫm nước mắt. Tối hôm ấy tôi viết xong được chương hai của bản nhạc. Tôi đặt tên cho chương hai bản nhạc của mình là "Tình yêu”. Tôi lại cuộn bản nhạc lại đặt sau cửa sổ. Tối hôm sau, tôi ra cánh cửa sổ tình yêu của mình. Bản nhạc lại nằm ở đấy, một bông hồng trắng và một mảnh thư đẫm nước mắt.
"Em thương anh quá!”
Tối hôm ấy tôi ngồi bên cây đàn đến hai giờ sáng mà không viết thêm được một khuông nhạc nào. Tôi cố mường tượng ra cái điều tôi định viết mà không sao hình dung ra nổi. Tôi đành đứng dậy cuộn bản nhạc lại và viết một dòng thư ngắn đính kèm :
" Anh xin lỗi anh không thể viết tiếp được . Hẹn em đến tối mai.”
Tối hôm sau, tôi cũng không viết được gì. Tối hôm sau nữa cũng thế. Đến tối hôm thứ tư, khi tôi mở bản nhạc ra tôi thấy một dòng chữ của em đề :
" Sao thế hả anh? Sao anh không thể viết được nữa ? ”
Vừa đọc đến đây thì mắt tôi tối sầm lại. Một cơn đau thắt lồng ngực khiến cho mặt tôi tái nhợt. Tôi lảo đảo gục xuống. Tôi còn kịp nghe thấy tiếng mẹ kêu thất thanh :
- Gọi cấp cứu !
*
* *


Khi tỉnh lại tôi thấy mình đang nằm ở bệnh viện trên người tôi toàn những dây dợ chằng chịt. Ngước mắt lên, tôi thấy một ống truyền đang chậm rãi nhỏ giọt. Cảnh này với tôi là quá quen thuộc. Hai mươi nhăm năm nay tôi đã liên tục gặp nó. Tôi tưởng rằng mình đã chai đi nhưng sao lần này, cảnh này lại làm cho tôi nặng nề đến vậy? Tôi chỉ muốn dứt tung tất cả những dây dợ chằng chịt đang níu giữ cuộc sống lại cho tôi. Tôi muốn gào lên :

- Phật tổ ! Sao người bất công vậy? Trời ơi! Con muốn sống. Hãy cho con sống để con làm nốt một việc cuối cùng của cuộc đời.
Nhưng tất cả chỉ là một sự im lặng đến khủng khiếp. Tôi đột nhiên nghĩ đến bản nhạc. Không biết khi tôi gục xuống liệu có ai cất hộ tôi bản nhạc. Nếu tôi chết ở đây hôm nay, liệu em có đến nhà tôi nhận bản nhạc mà tôi đang viết dành riêng cho em. Trời ơi! Bản nhạc tôi còn chưa kịp đề một dòng chữ tặng em. Mà em tên là gì tôi cũng đâu đã biết. Không! Tôi không thể chết ở đây hôm nay. Tôi phải về nhà để ít nhất còn viết một dòng chữ tặng em lên bản nhạc của mình. Tôi gượng nhỏm dậy thì một bàn tay giữ tôi lại.
- Anh phải nằm im đừng cử động.
Tôi quay nhìn sang, một cô gái lạ, nhỏ nhắn đang ngồi bên cạnh giường. Một bàn tay của cô đặt lên ngực tôi giữ tôi lại. Tôi nhìn vào bàn tay, một bàn tay nhỏ có những ngón tay rất dài. Tôi đột nhiên nghĩ "bàn tay này mà chơi dưông cầm thì thật tuyệt. ”
- Em là ai ?
Tôi buột mồm hỏi. Cô gái nhìn tôi với ánh mắt thân thiết như là chúng tôi đã quen nhau từ lâu lắm rồi
- Em là Bạch Diệp. Tại sao anh lại không thể viết tiếp chương ba của bản nhạc. Mà chương ba của anh có tên là gì vậy ?
Tôi bàng hoàng không thể tin vào tai và mắt của mình. Tôi hấp tấp hỏi lại :
- Là em sao ?
Mặt cô gái bỗng đỏ hồng lên. Em khẽ gật đầu :
- Vâng ! Là em.
Tôi vội vàng nắm chặt lấy tay em như sợ rằng em bỗng nhiên bay đi mất. Tôi có mơ không? Không! Bàn tay của em mềm và ấm không thể là tôi đang trong cơn mơ. Em vẫn để im tay em trong tay tôi, đăm đăm nhìn tôi vừa thân thiết vừa thương cảm.
- Anh trả lời em đi chứ ?
Em khẽ nhắc làm tôi quay lại với thực tại. Tôi nhìn em, đắn đo rồi im lặng. Trời ơi! Tôi biết nói thế nào với em đây ?
- Anh nói đi !
Em lại giục tôi lần nữa.
- Chương cuối cùng anh định viết có tên là nụ hôn em ạ.
Nói đến đấy, tôi hơi dừng lại quan sát . Em chăm chú nhìn thẳng vào khuôn mặt tôi, lắng nghe từng lời.
- Vâng ! Thế thì sao ạ ? Sao anh không thể viết tiếp được nữa ?
Tôi hít mạnh một hơi rồi nhìn thẳng vào em trả lời :
- Vì anh chưa biết đến hương vị của nụ hôn. Bốn hôm liền anh đã cố hình dung ra nó để viết. Nhưng em biết đấy âm nhạc khác hẳn với văn học. Chỉ khi nào ngôn ngữ bất lực mới là lúc âm nhạc lên tiếng. Trong anh không hề có rung cảm của nụ hôn thì làm sao anh viết được.

- Anh chưa từng hôn cô gái nào trong đời sao ?
Cô gái nhìn tôi ngạc nhiên. Tôi buồn bã gật đầu xác nhận.
- Chưa ! Chưa một lần.
Cô gái nhìn qua những tấm kính nhìn ra ngoài sân bệnh viện. Một khoảng im lặng ngắn ngủi giữa hai đứa chúng tôi. Đột nhiên tôi thấy mặt cô gái cứ hồng dần lên một lần nữa. Cô quay lại phía tôi, gỡ tay mình ra khỏi tay tôi và hỏi lại :
- Có đúng là phải có sự rung động thực sự thì âm nhạc mới cất tiếng không anh?
Tôi gật đầu.
- Vậy anh hãy nhắm mắt lại. Lúc nào em cho phép anh mới được mở mắt đấy. Anh hứa đi.

- Anh hứa !
Tôi nhắm mắt lại không biết cô gái sẽ làm gì .Đột nhiên tôi thấy một mùi thơm, một hơi thở rất nóng, gấp và nhẹ áp dần đến mặt tôi. Rồi một làn môi mềm êm và ấm đặt lên môi tôi. Tôi rùng mình. Toàn thân tôi tê dại. Một nỗi đê mê dịu ngọt lan khắp toàn thân. Một cảm giác cả đời tôi chưa bao giờ biết đến. Bỗng nhiên, tôi thấy một vị mặn trên môi mình. Nước mắt! Tôi biết chắc đấy là nước mắt. Tôi vội vàng mở bừng mắt ra và còn kịp nhìn thấy em đang cắm đầu chạy ra ngoài cửa, vừa chạy vừa lau nước mắt. Một bông hồng trắng đặt ở đầu giường tôi im lặng nhả hương.

Đến chiều, mẹ tôi đến bệnh viện. Tôi bảo với bà :
- Ngày mai con sẽ ra viện.
- Sao vội thế? Con hãy cứ nằm đây mấy ngày cho tim con ổn định đi đã.
- Không mẹ ạ! Tôi kiên quyết.
- Con phải về để viết tiếp bản nhạc của mình.
- Viết sau cũng được mà con.
- Không! Tôi lắc đầu.
- Nếu ngày mai con không viết thì sẽ chẳng bao giờ con có thể viết được nữa mẹ ạ.
Mẹ tôi nhìn tôi rồi nhìn bông hồng trắng để trên đầu gường tôi. Có lẽ bà đã hiểu điều gì đang diễn ra trong tôi nên bà im lặng không nói gì nữa.

Hôm sau tôi rời bệnh viện. Bản nhạc đã được mẹ nhặt lên đặt ngay ngắn trên giá nhạc. Tôi ngồi xuống bên cây đàn. Mẹ kê lưng cho tôi bằng một cái gối mỏng và ngồi xuống bên cạnh canh chừng. Tôi cầm bút và viết vào bản nhạc.
Chương ba
Nụ hôn


Đột ngột, một hợp âm trưởng đầy mạnh mẽ bung ra dưới tay tôi. Mẹ tôi kinh ngạc. Tôi biết mẹ tôi sẽ kinh ngạc và chính tôi tôi cũng ngạc nhiên với chính mình. Nụ hôn bao giờ cũng được diễn tả bằng những quãng thứ êm dịu. Nhưng mẹ ơi! Đây đâu phải chỉ là nụ hôn. Đây là lửa! Một ngọn lửa mãnh liệt, bất diệt mà nàng muốn con cảm nhận được nó. Ngọn lửa ấy đã đốt cháy tâm can con. Đốt cháy tâm can nàng. Nàng đã truyền ngọn lửa ấy sang con và muốn con mang ngọn lửa ấy đốt cháy lên trong những nốt nhạc. Cả căn phòng tràn ngập trong những giai điệu mãnh mẽ và cuồng nhiệt. Tự nhiên bản nhạc lặng đi. Một quãng nghỉ kéo dài rồi một hợp âm thứ bỗng vang lên, ngân mãi trước khi tắt hẳn.

Tôi gục xuống, chỉ còn đủ sức đưa mắt nhìn vào bản nhạc và đưa mắt nhìn ra phía chiếc cửa sổ. Mẹ tôi vuốt ngực cho tôi và nói qua hai hàng nước mắt.
- Mẹ hiểu rồi. Mẹ sẽ cuộn bản nhạc lại và đặt vào chỗ cửa sổ cho con. Tôi nở một nụ cười cuối cùng đầy mãn nguyện.
Ba năm sau

Người mẹ đau khổ được mời làm giám khảo của một cuộc thi âm nhạc quốc tế dành cho tuổi trẻ tổ chức tại Hà Nội. Đại diện cho Việt Nam là một cô gái còn rất trẻ. Bà nhìn vào tờ lịch trình của cuộc thi và bà ngạc nhiên. Cô gái sẽ biểu diễn một bản so nát có một cái tên mà chưa bao giờ bà nghe thấy trong suốt quãng đời giảng dạy âm nhạc của bà, bản sô nát " Nụ hôn và những đóa hoa hồng ”.

Cô gái bước ra sân khấu, duyên dáng cúi chào mọi người nhưng đáng lẽ ngồi xuống bên chiếc đàn dương cầm thì cô lại đi ra giữa sân khấu và cầm lấy micro.
- Thưa ban giám khảo, thưa toàn thể các bạn. Vào đúng ngày này cách đây ba năm, tôi nhận được một bản sô nát viết riêng tặng cho tôi của một nhạc sỹ mà cả cuộc đời ngắn ngủi của anh, anh chỉ viết được mỗi một bản nhạc. Đó là bản sonát "Nụ hôn và những đóa hoa hồng” Món quà tặng quá lớn khiến cho tôi không thể hưởng nó một mình vì vậy đêm nay tôi mang nó đến đây để tặng lại cho các bạn.
Cô gái ngồi xuống bên cây đàn và khi hợp âm đầu tiên của bản nhạc bung ra thì nước mắt bà từ từ lăn dài trên gò má. Bà đã nhận ra đây chính là bản nhạc của con trai mình. Cả hội trường lặng đi chỉ còn tiếng nhạc bay lên lúc cuộn xoáy gào thét. Lúc trầm lắng suy tư và khi hợp âm thứ cuối cùng kết thúc của một cung trưởng tắt hẳn, một khoảng im lặng kéo dài rồi hội trường bỗng vỡ tung bởi những tràng pháo tay không dứt. Bà lao lên sân khâu. Họ ôm chầm lấy nhau.
- Anh ấy vẫn sống phải không bác ?
Cô gái thầm thì hỏi :
- Ừ! Cám ơn con.
Giọng bà nghẹn lại cũng gần như thì thầm.

- Nhờ con mà nó còn sống mãi với cuộc đời.

Tản mạn từ một bài thơ trong ngày chiến thắng

         Tản mạn từ một bài thơ trong ngày chiến thắng

Tôi với anh
Hai mái đầu xanh
Xanh như màu quân phục...

Làng tôi sông Hồng nước đục
Quê anh Vàm Cỏ lở bồi
Mẹ nhớ tôi, hết đứng, lại ngồi
Má mong anh, vào nhà, ra ngõ
Tôi đã ngỏ lời vào một đêm trăng tỏ-Trước lúc lên đường
Ba lô anh có kỷ vật người thương-Đêm giở ngắm trên đường hành tiến

Người ta bảo anh đi bảo vệ quốc gia
Người ta bảo tôi vào nam cứu nước
Tôi và anh
Có bao giờ tính suy mất được
Cho bản thân mình, cho mẹ, cho em
Chỉ nghe kèn trống nổi lên
Người hối thúc đưa ta vào chiến trận

Đồng quê tôi cỏ mọc xác xơ
Nước quê anh cá chết dạt bờ
Người con gai quê anh, quê tôi héo hắt đợi chờ
Mình mê mải với giấc mơ bạo chúa

Tôi và anh
Hai mái đầu còn xanh
Xanh như màu quân phục

Nào...!
Hãy khoác vai nhau ta cùng chúc phúc
Để tôi về ngoài ấy đắp đê
Nước Vàm Cỏ cũng đang gọi anh về
Cùng cày cấy nuôi mẹ già anh nhé

Mê muội qua rồi, chia tay trên lối rẽ
Gửi cho nhau lời xin lỗi muộn màng
Một cánh mai tươi, một nén hương vàng
Ta về tặng cho những người đồng đội
Ta bá vai nhau để những người kia xóa tội
Dưới suối vàng
Họ...!
Chắc cũng đã ôm nhau...!

Sắp đến ngày 30/4 trên các phương tiện truyền thông người ta bắt đầu tuyền truyền cho ngày chiến thắng. Chính trong những ngày này, tôi tình cờ đọc được bài thơ của một người lính đã từng cầm súng đổ máu trong cuộc chiến tranh này đi kèm một tấm hình hai người lính trẻ của hai phía đứng bên nhau. Tôi đọc bài thơ và rưng rưng xúc động. Bài thơ trĩu nặng suy tư về một thời đã qua. Cái thời mà lẽ ra người ta phải đóng băng nó lại, Cất nó vào những trang sách sử để cho các đời sau của dân tộc Việt đọc lại, suy ngẫm rút ra những kinh nghiệm quý báu từ những sai lầm của cha ông thì người ta lại trương nó ra, dùng tay vạch lại những vết thương chưa kín miệng trong tâm hồn dân tộc và làm cho vết thương lại rỉ máu. Bốn mươi năm rồi vết thương ấy chưa bao giờ kín miệng.

Không hiểu sao đọc xong bài thơ, trong đầu tôi lại hiện lên cái lễ tiếp nhận đầu hàng của quân đội miền bắc và miền nam trong cuộc chiến tranh nam bắc mĩ cách đây hơn hai trăm năm. Không một tiếng hò reo vui mừng của người chiến thắng. Không một tiến trống thúc. Khi những người lính miền bắc, kẻ chiến thắng định bắn các loạt đại bác chào mừng thì tướng Grant đã ra lệnh ngừng ngay những hoạt đọng chào mừng lại . Ông bảo với họ “ Chiến tranh đã kết thúc bây giờ họ là đồng bào của chúng ta” . Hai đội quân hiên ngang đứng đối mặt nhau trong con mắt họ ánh lên một sự kính trọng đối thủ. Im lặng! Một sự im lặng thiêng liêng trùm lên hai đạo quân. Đây không phải là một lễ đầu hàng . Họ! Hai đứa con Mĩ hư hỏng đánh lộn nhau và giờ đây Mẹ Mĩ choàng ôm lấy hai đứa con hư, kéo chúng vào bầu vú căng sữa của mình để mặt chúng giáp lại bên nhau, cùng hít thở mùi sữa mẹ để chúng nhận ra “ Chúng là hai anh em”. Tôi bỗng hiểu vì sao nước mĩ lại hùng mạnh đến thế và bỗng hiểu vì sao chúng ta cứ mãi mãi là một nước nhược tiểu. Nước Mĩ hùng mạnh bởi những nhà lãnh đạo Mĩ là những người có tầm cao văn hóa. Ngay sau chiến tranh, người Mĩ đã đánh tan mối thù hận giữa hai miền nam bắc. Cả nước trở thành một khối không còn cái mặc cảm của kẻ chiến bại và cũng không còn cái vui mừng của người chiến thắng. Nước Mĩ có 11 lễ hội kỉ niệm cấp quốc gia nhưng trong đó không có ngày kỉ niệm chiến thắng nam bắc mĩ. Còn chúng ta? Những ngày tháng tư này tôi cứ nghe ra rả những lời ngợi ca chiến thắng. Chúng ta chiến thắng ư? Chiến thắng ai? Khi phảỉ nghe những lời ca ngợi ấy, trong tôi lại vang lên câu thơ của Tào Thực cách đây đã hơn một nghìn năm

                        Cành đậu đun hạt đậu

                        Hạt đậu khóc hu hu

                        Cùng sinh ra một gốc

                        Thiêu nhau nỡ thế ru

Không! Chúng ta! Hai miền nam Bắc đều là kẻ chiến bại. Có kẻ chiến thắng nhưng kẻ đó không phải là chúng tôi. Đó là kẻ mà ông Lê Duẩn đã nói “Chúng ta đánh mĩ là đánh cho Liên Xô, Trung quốc” Họ đã thắng mà không phải đổ chút xương máu nào. Họ quyết tâm chống Mĩ đến người Việt nam cuối cùng. Chao ơi! Có gì để hãnh diện! Có gì để tự hào khi mà ta, cả miền nam, miền bắc chỉ là những tên lính đánh thuê. Ta cầm súng lao vào bắn giết lẫn nhau mà chẳng biết vì cái gì

Người ta bảo anh đi bảo vệ quốc gia
Người ta bảo tôi vào nam cứu nước

 . “Người ta”! Người ấy xa lạ lắm chẳng liên quan gì đến anh và tôi, chẳng quan tâm gì đến lợi ích của anh và tôi . Còn tôi và anh nói như nhà thơ chế Lan Viên đều trở thành” con rối cho cuộc đời giật dây” mà là những con rối thì đã tốt. Hai chúng ta chỉ là những con tốt bị thí một cách không thương tiếc cho những giá trị mơ hồ  dối trá .”Người ta” Xa lạ quá và cũng mơ hồ quá!Ngày xưa, cách đây bốn mươi năm khi tác giả bài thơ này còn trẻ, còn bị cái chính sách ngu dân dối trá bưng bít khiến cho hai mươi triệu người dân miền bắc ai cũng nghĩ “Mình đang cứu nước” Cái “Người ta” lúc ấy  gần gũi lắm, cụ thể lắm.

Bác bảo đi là đi

Bác bảo thắng là thắng.

                  Tố hữu

Chọn thời mà sống chăng? Anh sẽ chọn thời gian nào thế nhỉ

Cho tôi được sinh trong buổi đảng dựng xây đời.

                                Chế lan Viên

Còn nay ! sau bốn mươi năm, khi sự thật không thể che dấu mãi làm chúng ta bừng tỉnh.Chúng ta ân hận. Một nỗi ân hận muộn màng

Gửi cho nhau lời xin lỗi muộn màng.

Và đấy cũng là lúc những thứ cụ thể, thiêng liêng, gần gũi ngày xưa trở nên nhòa nhạt trong chúng tôi, biến thành thứ “Người ta” xa lạ

Anh được  gì trong cuộc chiến ây ? Tôi được gì trong cuộc chiến ấy?

Đồng quê tôi cỏ mọc xác xơ
Nước quê anh cá chết dạt bờ
Người con gái quê anh, quê tôi héo hắt đợi chờ

Và cái « Người ta » xa lạ ấy đã quan tâm gì đến những mất mát đau thương của gia đình tôi và gia đình anh ?

Hình như Đại việt sử kí toàn thư đã nhầm. Không phải là mẹ Âu Cơ mang năm mươi người con xuống biển mà là sau khi li hôn mẹ Âu  Cơ mang năm mươi người con vào Miền nam còn bố Lạc Long Quân giữ năm mươi người con ở lại miền bắc . Trong sự tức giận , Lạc Long Quân đã đốt chiếc bọc chứa một trăm quả trứng thành than, rắc tro của nó xuống biển đông và bảo với các con rằng : «  Từ nay, chúng nó không còn là « Đồng bào » của ta nữa » và thế là năm mươi đứa con của mẹ âu cơ với năm mươi đứa con của bố lạc long quân trở thành kẻ thù không đội trời chung. Mối hận thù tiền kiếp ấy cho đến bây giờ vẫn chưa tan

Có những dân tộc trong một thời điểm hiếm hoi nào đó của lịch sử, dưới sự dẫn dắt của lòng tự tôn dân tộc, và sự dối trá, lừa bịp của những kẻ cầm quyền mà trở nên cuồng tín. Khi đó gần như toàn bộ dân tộc đó trở nên độc ác và tàn bạo. Nhưng họ chỉ tàn bạo và độc ác với những người khác chủng tộc với họ còn với dân tộc họ họ vẫn là những con người mà Đức và Nhật trong đại chiến thế giới lần thứ hai là hai ví dụ diển hình. Còn chúng ta? Chúng ta độc ác với chính dân tộc mình. May mắn cho hai dân tộc đó, họ đã bại trận. Niềm tự hào man dại của họ đã buộc phải quỳ gối trước cái thiện, cái tốt đẹp của con người. Ngọn lửa ấy tắt ngấm trong tâm hồn họ để cho họ nhận ra rằng « Máu người không phải nước lã » và « Sinh mạng và phẩm giá là hai thứ trân quý nhất mà tạo hóa đã dành cho con người”. Tiếc thay dân tộc ta không có được cái may mắn của dân tộc Đức và Nhật. Chúng tôi đã chiến thắng. Chúng tôi đã chiến thắng các anh, người anh em của tôi. “Đồng bào” của tôi Và cái ngọn lửa man dại đó đã được tiếp thêm nhiên liệu để cho nó tiếp tục cháy không biết đến bao giờ.

Đọc bài thơ này, đọc những comment trong bài thơ này, tôi lại ngậm ngùi cho số phận những người lính các anh trong những trại “Cải tạo” của chúng tôi. Dưới ánh sáng của ngọn lửa chiến thắng man dại, Cái “Người ta “ ấy đã “Cải tạo” các anh bằng cách thắp lên trong các anh một ngọn lửa hận thù.

Tôi đọc lại bài Cáo Bình Ngô mà trong lòng bỗng nhiên ngờ ngợ. Dân tộc này kì lạ quá, rất nhân đạo với kẻ thù nhưng lại tàn nhẫn với chính mình

Thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh

Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền,

Ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc,

Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa,

Chao ôi! người ta vẫn tự hào rằng “Người ta” nhân đạo. Không có cuộc tắm máu nào sau chiến thắng. Cũng đúng!So với phát xít Hít le, với Pinôchê , với pôn pốt thì quả “ Người ta” nhân đạo hơn thật. Nưng sao con mắt của “người ta” chỉ luôn cắm đầu nhìn xuống đám bùn đen dưới chân mình mà không ngửa mặt lên nhìn bầu trời cao lồng lộng? Hay đấy là tâm thức của văn hóa việt? Chỉ luôn so sánh mình với những cái kém hơn. Mà ta ở đâu trong thế giới rộng lớn này? Ta ở gần đáy của nó. Đáy cách ta một gang tay, bầu trời cách ta cả ngàn cây số thế mà ta chỉ nhìn xuống dưới chân mình thì làm sao ta có thể cất mình lên .

Đọc bài thơ tôi lại liên tưởng đến những nước Đông Âu đã bị sụp đổ. Bao nhiêu nước nhưng duy nhất có hai người bị kết án tử hình vì kẻ đó đã ra lệnh cho quân đội bắn vào đoàn biểu tình còn lại tất cả đều được tha thứ . Không một ai bị tù đầy và nó cũng là một trong những nguyên nhân khiến những nươóc đó tiến những bước dài trong kinh tế.

Mê muội qua rồi, chia tay trên lối rẽ
Mê muội qua chưa? Chưa qua đâu! Có thể với nhà thơ , người viết bài thơ này đã thoát khỏi cơn mê sảng nhưng sâu trong tiềm thức của bao nhiêu người dân miền bắc cái ngọn lửa hào hùng chiến thắng vẫn cháy và trong hàng triệu người miền nam ngọn lửa hận thù vẫn cháy. Và vết rạn của dân tộc vẫn cứ hiện hữu trong mỗi chúng ta.

Bao giờ chúng ta mới có thể ôm nhau trong vòng tay mẹ Việt để cho cái ước mơ của người viết bài thơ này trở thành hiện thực.

Ta bá vai nhau để những người kia xóa tội
Dưới suối vàng
Họ...!
Chắc cũng đã ôm nhau...!

                                                                                      

                          Vài lời xin lỗi gửi đến tác giả bài thơ.

Tôi hứa với anh viết tặng anh một bài bình nhưng không hiểu sao những suy tư trăn trở của anh cứ lôi tôi vào những

những suy tư mà bài thơ anh chưa nói đến. Cho tôi xin lỗi! Nhưng một bài thơ có thể lôi người đọc vào những suy tư có lẽ đó là lời khen lớn nhất rồi phải không anh

  

  

Người ở đừng về

Người ở đừng về

Anh đã muốn về đâu
Sao em lại hát
“Người ơi người ở đừng về”?

Êm đềm gió lay cành tre
Lay lay hàng mi
mắt ai nhìn xuống
Vân vê tà áo trong tay

Câu hát thoảng trong say say
Mênh mang trăng làng quan họ
“Người ơi người ở…..”
Hát tiếp đi em cho anh được nghe hai tiếng “Đừng về”

Say mê!
Đê mê!
Bộn bề thương nhớ
Vầng trăng quan họ
Nấp trong chiếc nón quai thao

Người ơi! Em hát
Người ơi! anh đáp
Hai tiếng “người ơi” lồng thành tiếng “Người ơi”

Trăng đã xế mất rồi!
Kìa ai nấn ná
Đêm quan họ sao mà ngắn quá.
Níu chân anh một tiếng gọi “Người ơi”

Anh chẳng về đâu dù em không bảo
Tiếng ”Đừng về” dấu trong thẹn thùng
Em cởi yếm gói chùm hoa bưởi
Thay hai tiếng “đừng về”
Chẳng dám nói
“Người ơi”

Hà nội 10/4/2016